{"id":2786,"date":"2025-01-12T18:05:17","date_gmt":"2025-01-12T18:05:17","guid":{"rendered":"https:\/\/www.kentarastirmalari.org\/icus2024\/?page_id=2786"},"modified":"2025-01-13T12:19:30","modified_gmt":"2025-01-13T12:19:30","slug":"sonuc-bildirgesi","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.kentarastirmalari.org\/icus2024\/sonuc-bildirgesi\/","title":{"rendered":"SONU\u00c7 B\u0130LD\u0130RGES\u0130"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-page\" data-elementor-id=\"2786\" class=\"elementor elementor-2786\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-074ec59 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"074ec59\" data-element_type=\"container\" data-settings=\"{&quot;ekit_has_onepagescroll_dot&quot;:&quot;yes&quot;}\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-dcb193d elementor-widget elementor-widget-spacer\" data-id=\"dcb193d\" data-element_type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;ekit_we_effect_on&quot;:&quot;none&quot;}\" data-widget_type=\"spacer.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-spacer\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-spacer-inner\"><\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5004492 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"5004492\" data-element_type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;ekit_we_effect_on&quot;:&quot;none&quot;}\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\"><strong>9. Kent Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Kongresi Sonu\u00e7 Bildirgesi<\/strong><\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-95be25e e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"95be25e\" data-element_type=\"container\" data-settings=\"{&quot;ekit_has_onepagescroll_dot&quot;:&quot;yes&quot;}\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5507b2f elementor-widget elementor-widget-spacer\" data-id=\"5507b2f\" data-element_type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;ekit_we_effect_on&quot;:&quot;none&quot;}\" data-widget_type=\"spacer.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-spacer\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-spacer-inner\"><\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-7a6e178 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"7a6e178\" data-element_type=\"container\" data-settings=\"{&quot;ekit_has_onepagescroll_dot&quot;:&quot;yes&quot;}\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3dc4023 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"3dc4023\" data-element_type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;ekit_we_effect_on&quot;:&quot;none&quot;}\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><strong>Arka Plan<\/strong><\/p><p>9.Kent Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Kongresi, Alman \u0130\u015fbirli\u011fi Kurumu\u2019nun (GIZ) \u2018<em>Diren\u00e7li Kentler ve Toplum Projesi<\/em>\u2019 kapsam\u0131nda, \u00e7\u0131k\u0131\u015f noktas\u0131 depremden etkilenen \u015fehirlerin diren\u00e7lili\u011fini art\u0131rmaya odaklanan bir bilgi payla\u015f\u0131m\u0131 platformu olarak Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 Yerel Y\u00f6netim Politikalar\u0131 Kurulu, Kent Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Enstit\u00fcs\u00fc, TEPAV, TOBB ET\u00dc, Stuttgart \u00dcniversitesi, \u0130dealkent, ADAMOR, ASAM, IBC, Ad\u0131yaman Belediyesi, Hatay B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesi ve BYS Grup i\u015f birli\u011fiyle 20-21-22 Kas\u0131m 2024 tarihlerinde TEPAV\u2019da ger\u00e7ekle\u015ftirildi.<\/p><p>Birbirinden de\u011ferli konu\u015fmac\u0131lar ve binden fazla kat\u0131l\u0131mc\u0131n\u0131n aktif olarak kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7 g\u00fcn s\u00fcren kongrede ulusal ve uluslararas\u0131 kurulu\u015flar, merkezi ve yerel y\u00f6netim, sivil toplum kurulu\u015flar\u0131, \u00f6zel sekt\u00f6r, meslek odalar\u0131 ve \u00fcniversitelerden politika yap\u0131c\u0131lar, uzmanlar, uygulay\u0131c\u0131lar ve iki y\u00fczden fazla bilim insan\u0131 diren\u00e7li kentler ve toplum \u00fczerine ili\u015fkin g\u00f6r\u00fc\u015flerini, deneyimlerini ve bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 payla\u015ft\u0131.<\/p><p>Kongrenin somut \u00e7\u0131kt\u0131lar\u0131 aras\u0131nda akademik \u00f6zetlerden olu\u015fan bir kitap\u00e7\u0131k ve belediyelere y\u00f6nelik uzmanla\u015fm\u0131\u015f bir rehber \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 bulunmaktad\u0131r. Haz\u0131rlanmakta olan rehber, iyi y\u00f6neti\u015fim ve yerel y\u00f6netimlerde Kent Bilgi Sistemleri\u2019nin kritik rol\u00fcne odaklanarak uygulamaya y\u00f6nelik pratik bilgiler sunmaktad\u0131r. Bu kaynaklar, teorik bilgiler ile pratik uygulamalar aras\u0131ndaki k\u00f6pr\u00fcy\u00fc kurarak yerel y\u00f6netimlerin kentsel planlama, y\u00f6netim ve hizmet sunumu kapasitelerini geli\u015ftirmeyi ama\u00e7lamaktad\u0131r.<\/p><p>Kongre \u00e7ok boyutlu ve karma\u015f\u0131k kentsel krizler kar\u015f\u0131s\u0131nda diren\u00e7li kentsel yeniden yap\u0131lanmaya y\u00f6nelik gerekli anlay\u0131\u015f\u0131n, teorik ve pratik yakla\u015f\u0131mlar\u0131n tart\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir bilgi payla\u015f\u0131m platformu olu\u015fturdu. Kongrede 6 \u015eubat depremlerinin ard\u0131ndan kentsel yakla\u015f\u0131mlar\u0131n daha geni\u015f bir diren\u00e7lilik \u00e7er\u00e7evesinde yeniden d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesinin kritik bir gereklilik oldu\u011fu sonucuna var\u0131ld\u0131. Bu do\u011frultuda kongre s\u00fcresince y\u00fcr\u00fct\u00fclen tart\u0131\u015fmalar neticesinde bu sonu\u00e7 bildirgesi haz\u0131rland\u0131.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-140e946 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"140e946\" data-element_type=\"container\" data-settings=\"{&quot;ekit_has_onepagescroll_dot&quot;:&quot;yes&quot;}\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-be99e5f elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"be99e5f\" data-element_type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;ekit_we_effect_on&quot;:&quot;none&quot;}\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><strong>\u2018D\u0130REN\u00c7L\u0130 KENTLER VE TOPLUM\u2019U YEN\u0130DEN D\u00dc\u015e\u00dcN\u00dcRKEN\u2026<\/strong><\/p><p>\u015eubat 2023\u2019te T\u00fcrkiye\u2019yi derinden etkileyen depremlerin yaratt\u0131\u011f\u0131 y\u0131k\u0131m\u0131n b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc ve can kayb\u0131, bir do\u011fa olay\u0131n\u0131 toplumsal, ekonomik ve ekolojik bir trajediye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcren insan kaynakl\u0131 sistemsel eksiklikleri a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya koymu\u015ftur.<\/p><p>Bu ba\u011flamda, \u2018Diren\u00e7li Kentler ve Toplum\u2019 temas\u0131 ile ger\u00e7ekle\u015ftirilen 9. Kent Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Kongresi, diren\u00e7lili\u011fi sadece krizlere tepki veren bir kavram olarak de\u011fil, sorunlar\u0131n kayna\u011f\u0131na inen ve bu sorunlarla y\u00fczle\u015ferek d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc hedefleyen bir perspektif ile ele alm\u0131\u015ft\u0131r. Deprem, daha b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli krizlerin bir \u00f6rnek vakas\u0131 olarak ele al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r ve insan-do\u011fa-mek\u00e2n ili\u015fkilerinin tarihsel, ekonomik ve toplumsal ba\u011flamlar\u0131 \u00fczerine d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p><p>Bu do\u011frultuda krizlerin olay sonras\u0131 etkisini azaltman\u0131n \u00f6tesinde, bu krizlerin ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131nda etkili olan politik, ekonomik ve toplumsal sistemlerin k\u00f6kleri irdelenmi\u015ftir.<\/p><p>Bu bildirge, diren\u00e7lili\u011fe dair sorunlar\u0131n k\u00f6klerini anlamaya y\u00f6nelik bir ad\u0131m olarak, daha geni\u015f mek\u00e2n ve zaman dilimlerini kapsayan ba\u011flant\u0131l\u0131 bir yakla\u015f\u0131mla diren\u00e7lili\u011fi yeniden d\u00fc\u015f\u00fcnmeye davet etmektedir. Deprem gibi k\u00fcresel olmayan olaylar \u00fczerinden daha derin, k\u00fcresel ve yap\u0131sal sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fclmesi, toplumun ve kentlerin gelecekte kar\u015f\u0131la\u015fabilece\u011fi zorluklara kar\u015f\u0131 daha diren\u00e7li hale gelmesini sa\u011flayacakt\u0131r. \u0130\u015fte bu ba\u011flamda, \u015fehirlerin ve toplumun yeniden in\u015fa edilmesi s\u00fcreci, ekonomik, ekolojik ve toplumsal sistemlerin d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc i\u00e7in bir f\u0131rsat olarak g\u00f6r\u00fclmelidir.<\/p><p><strong>Sorunlar ve K\u00f6klerini D\u00fc\u015f\u00fcnmek<\/strong><\/p><p>Son y\u00fczy\u0131l boyunca h\u00e2kim olan ekonomi politi\u011fin<em><strong> b\u00fcy\u00fcme eksenli yakla\u015f\u0131m\u0131<\/strong><\/em> insan-do\u011fa-mek\u00e2n aras\u0131ndaki t\u00fcm ili\u015fkilenme bi\u00e7imlerinin belirleyicisi olmu\u015ftur. Birikime dayal\u0131 ve yay\u0131lmac\u0131 ekonomik b\u00fcy\u00fcme anlay\u0131\u015f\u0131 \u2018toplumsal refah\u0131n\u2019 art\u0131r\u0131lmas\u0131 vaadi ile do\u011fay\u0131 ve mek\u00e2n\u0131 ara\u00e7salla\u015ft\u0131rm\u0131\u015f, toplumun \u00e7oklu ve sarmal krizler ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalmas\u0131na yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r.<\/p><p>B\u00fcy\u00fcmeye dayal\u0131 ekonomik modellerin kentlerin mek\u00e2nsal ve ekolojik dengesini bozmas\u0131, \u00e7oklu krizlerin temel tetikleyicisidir. Bu yap\u0131, ekonomik kalk\u0131nmay\u0131 \u00f6ncelikli bir hedef olarak g\u00f6r\u00fcrken; do\u011fal kaynaklar\u0131n t\u00fcketimini, sosyo-mek\u00e2nsal e\u015fitsizlikleri ve ekolojik y\u0131k\u0131m\u0131 sistematik olarak derinle\u015ftirmektedir. Bu durum, k\u0131sa d\u00f6nemde \u00e7\u00f6z\u00fcm olarak sunulan maliyetlerin, uzun vadede toplumlar ve bireyler i\u00e7in daha a\u011f\u0131r y\u00fckler \u015feklinde geri d\u00f6nmesine yol a\u00e7maktad\u0131r.<\/p><p><strong><em>S\u0131n\u0131rs\u0131z b\u00fcy\u00fcmeyi<\/em><\/strong> hedefleyen yakla\u015f\u0131m\u0131 g\u00fcncel olarak ya\u015fan\u0131lan krizlerin k\u00f6keni olarak ele ald\u0131\u011f\u0131m\u0131zda;<\/p><ul><li style=\"list-style-type: none;\"><ul><li><strong><em>Kentlerin mek\u00e2nsal s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n s\u00fcrekli geni\u015flemesi: <\/em><\/strong>Ekonomik b\u00fcy\u00fcmenin kentsel b\u00fcy\u00fcme ile do\u011fru orant\u0131l\u0131 oldu\u011fu bir yap\u0131da kentlerin s\u0131n\u0131rlar\u0131 s\u0131n\u0131rs\u0131zla\u015fmakta ve verimli tar\u0131m arazileri, orman, mera, sulak alan ayr\u0131m\u0131 yap\u0131lmaks\u0131z\u0131n a\u015f\u0131r\u0131 yap\u0131l\u0131 \u00e7evre \u00fcretimi ile bir yanda do\u011fan\u0131n sundu\u011fu kaynaklar tamamen yok edilirken, \u00e7o\u011fu zaman da kentsel hizmet sunumu i\u00e7in metala\u015ft\u0131r\u0131lmaktad\u0131r. Ekolojik varl\u0131\u011f\u0131 tehdit eden kentsel yay\u0131lma bir di\u011fer yandan da k\u0131rsal yerle\u015fimleri yutarak ve kentle\u015ftirerek do\u011fa-insan ili\u015fkisini sekteye u\u011fratmakta ve bir arada varl\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmeleri i\u00e7in gerekli olan \u00fcretim ili\u015fkilerini tamamen ortadan kald\u0131rmaktad\u0131r.<\/li><\/ul><\/li><\/ul><ul><li style=\"list-style-type: none;\"><ul><li><strong><em>Toplumsal metabolizman\u0131n b\u00fcy\u00fcmesi:<\/em><\/strong> Kalk\u0131nman\u0131n ve refah\u0131n kitlesel ve bireysel t\u00fcketimin b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc ile e\u015f de\u011fer tutulmas\u0131 tarihsel olarak toplumsal metabolizman\u0131n b\u00fcy\u00fcmesine yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6zellikle ge\u00e7ti\u011fimiz birka\u00e7 on y\u0131l i\u00e7erisinde bireysel t\u00fcketime dayal\u0131 yeni de\u011ferler sistemi; n\u00fcfus art\u0131\u015f\u0131ndan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak giderek artan insan gereksinimlerini kar\u015f\u0131lamak \u00fczere insan faaliyetlerinin \u00fcssel art\u0131\u015f\u0131na yol a\u00e7arak kullan\u0131lan enerji ve ham madde ak\u0131\u015flar\u0131n\u0131 art\u0131rmaktad\u0131r. T\u00fcm bunlar sermaye birikimini g\u00fcvence alt\u0131na almak ad\u0131na toplumsal metabolizman\u0131n da b\u00fcy\u00fcmesine ve sonu\u00e7ta do\u011fal kaynaklar\u0131n zamansal olarak \u00e7ok daha k\u0131sa s\u00fcrede yok olmas\u0131na yol a\u00e7maktad\u0131r.<\/li><\/ul><\/li><\/ul><ul><li style=\"list-style-type: none;\"><ul><li><strong><em>Art\u0131 de\u011ferin s\u0131n\u0131rs\u0131z b\u00fcy\u00fcmesi:<\/em><\/strong> Birikimin sa\u011flanmas\u0131na ko\u015fut olan art\u0131 de\u011fer \u00fcretimi s\u00fcrekli piyasala\u015fan kaynaklar ile s\u0131n\u0131rs\u0131z bi\u00e7imde b\u00fcy\u00fcrken \u00f6te yandan t\u00fcm de\u011fer sistemlerinin metala\u015fmas\u0131n\u0131 ve b\u00fcy\u00fcyen art\u0131 de\u011ferin b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcnde e\u015fitsizlikleri beraberinde getirmektedir. Birikim s\u00fcrecinde eme\u011fin ve do\u011fan\u0131n s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fc, her ge\u00e7en g\u00fcn bireyselle\u015ftirilen ya\u015fam maliyetleri, t\u00fcm bu olumsuz s\u00fcre\u00e7leri kontrol alt\u0131nda tutmak i\u00e7in gerekli olan otoriterle\u015fmenin artmas\u0131 \u00e7oklu krizleri \u00f6n\u00fcm\u00fcze getirmi\u015ftir. \u0130ster ekonomik ya da politik ister ekolojik ya da mek\u00e2nsal olsun ortaya \u00e7\u0131kan krizlerin birbiri ile kompleks ili\u015fkiselli\u011fi sonu\u00e7ta payla\u015f\u0131m s\u00fcre\u00e7lerine ba\u011fl\u0131 olarak toplumsal \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131 farkl\u0131 bi\u00e7im ve i\u00e7eriklerde tetiklemekte, bu \u00e7at\u0131\u015fmalar da her daim kentsel s\u00fcre\u00e7lerin bir par\u00e7as\u0131 olmaktad\u0131r.<\/li><\/ul><\/li><\/ul><p>H\u00e2kim yakla\u015f\u0131m ekseninde ortaya \u00e7\u0131kan ekonomik, politik, toplumsal ve mek\u00e2nsal ili\u015fki bi\u00e7imlerinin tetikledi\u011fi \u00e7oklu krizler ve ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 sonu\u00e7lara bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda;<\/p><ul><li style=\"list-style-type: none;\"><ul><li><strong><em>\u0130klim krizi:<\/em><\/strong> T\u00fcm insan sistemlerinin kompozisyonunu de\u011fi\u015ftirerek yeni krizleri \u00fcretme potansiyeli hayli y\u00fcksek iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi sel, ta\u015fk\u0131n, yang\u0131n gibi do\u011fa kaynakl\u0131 afetlere sebebiyet vererek hem sosyo-ekonomik hem de sosyo-mek\u00e2nsal beklenmedik \u00e7\u0131kt\u0131lar\u0131 beraberinde getirmektedir. G\u0131da krizi, su krizi, enerji krizi ile \u00fcretim kaynaklar\u0131n\u0131n daralmas\u0131, toplumsal i\u015f b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde d\u00fczensizlik, i\u015fsizlik ve g\u00f6\u00e7 gibi \u00e7at\u0131\u015fmal\u0131 konular\u0131 derinle\u015ftirmektedir.<\/li><\/ul><\/li><\/ul><ul><li style=\"list-style-type: none;\"><ul><li><em><strong>Ekolojik kriz<\/strong>:<\/em> \u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011finden ba\u011f\u0131ms\u0131z d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemeyecek ancak hem do\u011fan\u0131n metala\u015ft\u0131r\u0131larak piyasa mekanizmas\u0131na dahil edilmesi hem de kentsel yay\u0131lma sonucunda yaratt\u0131\u011f\u0131 tahribat, ekosistemlerin bozulmas\u0131 ve biyo\u00e7e\u015fitlili\u011fin azalmas\u0131 ile do\u011fa ve emek aras\u0131ndaki kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k ili\u015fkisinin dengesiz hale gelmesi ve do\u011fadan adil faydalanabilmenin ortadan kalkmas\u0131 ile yeni \u00e7at\u0131\u015fma alanlar\u0131 ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/li><\/ul><\/li><\/ul><ul><li style=\"list-style-type: none;\"><ul><li><strong><em>Ekonomik kriz:<\/em><\/strong> B\u00fcy\u00fcmeci ekonomik yakla\u015f\u0131m bireylerin emekleri kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda \u00fccretlendirildi\u011fi, \u00f6zel m\u00fclkiyetin \u00f6nceliklendirildi\u011fi, b\u00f6ylelikle de\u011fi\u015fim piyasas\u0131n\u0131n olu\u015fturuldu\u011fu bir modeli ifade etmektedir. Bu modelin ancak \u2018normal \u015fartlar alt\u0131nda\u2019 stabil devam edebilir olmas\u0131, herhangi bir bozulma ya da tehlike an\u0131nda y\u00fcksek k\u0131r\u0131lganl\u0131\u011fa sahip olmas\u0131 ekonomiyi sistematik krizlere gebe hale getirmektedir.<\/li><\/ul><\/li><\/ul><ul><li style=\"list-style-type: none;\"><ul><li><strong><em>Demokrasi krizi:<\/em><\/strong> B\u00fcy\u00fcmenin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 a\u015fmak i\u00e7in; kurals\u0131zla\u015ft\u0131rma, denetimsizlik ve el koyma yoluyla istisna mekanizmalar\u0131n\u0131n yarat\u0131lmas\u0131 gerekmektedir. Bu mekanizmalar \u00e7o\u011funlukla devlet eliyle ve toplumsal ya da s\u0131n\u0131fsal tercihlerde bulunularak ger\u00e7ekle\u015ftirilmektedir. Bu s\u00fcre\u00e7 i\u00e7erisinde kurumsal ve yasal altyap\u0131lar\u0131n s\u00fcrekli olarak esnetilmesi, bu yap\u0131larda gedikler a\u00e7\u0131larak imtiyazlar\u0131n sa\u011flanmas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz hale gelmektedir. Bu t\u00fcr bir yap\u0131n\u0131n do\u011furdu\u011fu adaletsizlikler ve g\u00fcvencesizliklerden kaynaklanan toplumsal \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n bast\u0131r\u0131labilmesi i\u00e7in giderek otoriterle\u015fen bir y\u00f6netim formu ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. T\u00fcm bu s\u00fcre\u00e7ler toplumsal uzla\u015f\u0131y\u0131 ve ortak akl\u0131 \u00fcretmede bir g\u00fcvence olarak g\u00f6r\u00fcnen demokrasinin a\u015f\u0131nmas\u0131na yol a\u00e7maktad\u0131r.<\/li><\/ul><\/li><\/ul><ul><li style=\"list-style-type: none;\"><ul><li><strong><em>Ani ve beklenmedik olaylar:<\/em><\/strong> Deprem, salg\u0131n hastal\u0131klar, sava\u015f gibi olaylar\u0131n haz\u0131rl\u0131ks\u0131z olunmas\u0131 halinde getirdi\u011fi krizler, sistemik krizlerin afete d\u00f6n\u00fc\u015fmesine yol a\u00e7maktad\u0131r. B\u00fcy\u00fcme eksenli anlay\u0131\u015f, insan sistemlerinin riskleri bertaraf etme konusundaki kapasitesini azalt\u0131rken bu sistemlerin tehlikelere a\u00e7\u0131k risk havuzlar\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fmesine neden olmaktad\u0131r.<\/li><\/ul><\/li><\/ul><p>Farkl\u0131la\u015fan boyutlar\u0131yla krizler k\u00fcm\u00fclatif olarak t\u00fcm yerle\u015fim sistemlerini do\u011frudan etkilemekle birlikte, t\u00fcm\u00fcn\u00fcn hem ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131nda \u00f6nemli bir etmen hem de en fazla etkileneni olan sistem k\u0131r ile kurdu\u011fu sorunlu ili\u015fki bi\u00e7imi de g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulunduruldu\u011funda kentlerdir. Dolay\u0131s\u0131yla bu krizlerin tamam\u0131n\u0131 <strong><em>kentsel &amp; toplumsal kriz<\/em><\/strong> olarak tan\u0131mlamak m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6r\u00fcnmektedir. Kentlerin ve toplumun diren\u00e7lili\u011fini in\u015fa ederken, bug\u00fcne kadar benimsedi\u011fimiz politik, ekonomik, toplumsal, ekolojik ve mek\u00e2nsal yap\u0131y\u0131 da tart\u0131\u015fmaya a\u00e7arak, d\u00fc\u015f\u00fcnsel bir izlek olu\u015fturmak i\u00e7inde bulundu\u011fumuz evrede kritik \u00f6neme sahiptir.<\/p><p><strong>Diren\u00e7lili\u011fi Yeniden D\u00fc\u015f\u00fcnmek<\/strong><\/p><p>Kentsel ve toplumsal alana dair yeni bir perspektifin ipu\u00e7lar\u0131n\u0131 vermeyi \u00f6ng\u00f6ren bu bildirgede yap\u0131sal bir paradigma de\u011fi\u015fiminin gereklili\u011fi savunulmaktad\u0131r. Bu ba\u011flamda diren\u00e7lilik kavram\u0131n\u0131n bug\u00fcne kadar \u00e7izilen \u00e7er\u00e7evesine ve sundu\u011fu olanak(s\u0131zl\u0131k)lara ele\u015ftirel bir pozisyon dahilinde \u00f6neriler geli\u015ftirilecektir.<\/p><ul><li style=\"list-style-type: none;\"><ul><li>BM&#8217;nin S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir Kalk\u0131nma Hedefleri do\u011frultusunda ara\u00e7salla\u015ft\u0131r\u0131lan diren\u00e7lilik kavram\u0131 uluslararas\u0131 metinlerde afetlere esneklik g\u00f6sterme ve uyum sa\u011flayarak sistemin denge noktas\u0131na d\u00f6nebilme yetene\u011fi olarak tan\u0131mlamaktad\u0131r. Di\u011fer bir deyi\u015fle bir sistemin kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 zorluk kar\u015f\u0131s\u0131nda bozulmay\u0131 engelleyecek ya da k\u0131sa s\u00fcre sonra bozulmay\u0131 gidererek eski haline d\u00f6nebilecek kapasiteye sahip olmas\u0131 \u015feklinde ifade edilmektedir.<\/li><\/ul><\/li><\/ul><p>Bu t\u00fcr bir tan\u0131m mevcut ekonomik, politik, mek\u00e2nsal ve toplumsal pratiklerin kusursuzlu\u011funu, birbiri ile kurdu\u011fu ili\u015fkinin sorunlu yanlar\u0131 varsa bunlar\u0131n giderilerek sistemin yeniden s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesi gereklili\u011fini ortaya koymaktad\u0131r. Ancak sistemin hem par\u00e7alar\u0131n\u0131 hem de bu par\u00e7alar\u0131n birbiri ile kurdu\u011fu ili\u015fkiyi tan\u0131mlayan b\u00fcy\u00fcmeci paradigma s\u00f6z konusu yap\u0131lar\u0131n diren\u00e7li olmas\u0131n\u0131 zorunlu k\u0131lacak krizleri kendilerinin bizatihi \u00fcretmesine yol a\u00e7maktad\u0131r.<\/p><ul><li style=\"list-style-type: none;\"><ul><li>Diren\u00e7lili\u011fin afet eksenli ele al\u0131n\u0131\u015f\u0131 herhangi bir kriz kar\u015f\u0131s\u0131nda g\u00f6sterilen refleksif tutuma i\u015faret ederken, afetlerin ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131 \u00f6nleyici proaktif bir yakla\u015f\u0131m\u0131 g\u00f6z ard\u0131 etmektedir.<\/li><\/ul><\/li><\/ul><ul><li style=\"list-style-type: none;\"><ul><li>Mevcut yap\u0131n\u0131n korunmas\u0131na y\u00f6nelik ele al\u0131\u015f gelece\u011fe ili\u015fkin bir \u00f6ng\u00f6r\u00fc ile hareket ederken, bug\u00fcn kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan krizlerin ge\u00e7mi\u015ften gelen riskler ile ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini g\u00f6z ard\u0131 etmektedir.<\/li><\/ul><\/li><\/ul><ul><li style=\"list-style-type: none;\"><ul><li>Bu hali ile diren\u00e7lilik tart\u0131\u015fmalar\u0131, kavram\u0131n uygulama d\u00fczeyinde evrensel pratikler ile ger\u00e7ekle\u015ftirilebilece\u011fini \u00f6ng\u00f6rmektedir. Ancak hem sistemi olu\u015fturan par\u00e7alar\u0131n hem de bu par\u00e7alar\u0131n i\u00e7sel dinamiklerinin \u00f6zg\u00fcn ko\u015fullar\u0131 g\u00f6zetilmemektedir.<\/li><\/ul><\/li><\/ul><p>Bu ba\u011flamda diren\u00e7lilik kavram\u0131n\u0131 yeniden d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrken:<\/p><ul><li style=\"list-style-type: none;\"><ul><li><strong><em>K\u00fc\u00e7\u00fclme odakl\u0131 yeni bir paradigmay\u0131 diren\u00e7lilik ile me\u015frula\u015ft\u0131rarak in\u015fa etmek: <\/em><\/strong>B\u00fcy\u00fcmenin s\u0131n\u0131rlar\u0131 oldu\u011fu kabul\u00fc ile ekonomik k\u00fc\u00e7\u00fclmeden ba\u015flayarak do\u011fal kaynaklar\u0131n kontroll\u00fc kullan\u0131m\u0131 ve yeniden \u00fcretilmesinin yan\u0131 s\u0131ra sosyo-ekonomik, sosyo-politik ve sosyo-mek\u00e2nsal olarak yeni pratiklerin ve davran\u0131\u015f \u00f6r\u00fcnt\u00fclerinin in\u015fa edilmesi gerekmektedir. Bu s\u00fcreci ekonomik belirlenimcilikten do\u011fan\u0131n belirlenimcili\u011fine do\u011fru bir ge\u00e7i\u015f ile ger\u00e7ekle\u015ftirerek diren\u00e7lili\u011fi bu t\u00fcr bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm i\u00e7in hem bir ara\u00e7 hem de ama\u00e7 olarak kullanmak anlaml\u0131 olacakt\u0131r.<\/li><\/ul><\/li><\/ul><ul><li style=\"list-style-type: none;\"><ul><li><strong><em>Gelecek odakl\u0131 diren\u00e7lilik yerine gelecek, ge\u00e7mi\u015f ve bug\u00fcn\u00fc birlikte ele almak:<\/em><\/strong> Diren\u00e7lili\u011fi gelecekte bir yerde ger\u00e7ekle\u015ftirilecek bir hedef olarak g\u00f6rmenin \u00f6tesinde diren\u00e7lili\u011fi gerekli k\u0131lan ge\u00e7mi\u015fin ve bug\u00fcn\u00fcn risklerini, k\u0131r\u0131lganl\u0131klar\u0131n\u0131 ve bunlar\u0131n alt\u0131nda yatan sebepleri ortaya koymak \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Bu t\u00fcr bir ele al\u0131\u015f diren\u00e7lili\u011fi gelecekte ula\u015f\u0131lacak bir var\u0131\u015f noktas\u0131 olman\u0131n \u00f6tesine ta\u015f\u0131yarak, do\u011fru ve kapsaml\u0131 sorun tespitleri ile d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen yenilik\u00e7i \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6nerilerinin \u00fcretildi\u011fi bir s\u00fcre\u00e7 olarak \u00f6ng\u00f6rmektedir.<\/li><\/ul><\/li><\/ul><ul><li style=\"list-style-type: none;\"><ul><li><strong><em>Genelleyici bir diren\u00e7lilik anlay\u0131\u015f\u0131 yerine ba\u011flamsal bir yakla\u015f\u0131m\u0131 benimsemek:<\/em><\/strong> Diren\u00e7lili\u011fin s\u00f6ylem d\u00fczeyinden uygulanabilir bir prati\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015febilmesi i\u00e7in yerin ko\u015fullar\u0131n\u0131 dikkate alan bir anlay\u0131\u015f\u0131 geli\u015ftirmek \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Genelleyici ve mevcut sistemin t\u00fcm yap\u0131sal sorunlar\u0131 ile s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fini ama\u00e7layan bir diren\u00e7lilik perspektifini terk ederek, yerin \u00f6zg\u00fcn ko\u015fullar\u0131n\u0131 ba\u011flant\u0131l\u0131l\u0131k ger\u00e7e\u011fini de g\u00f6z ard\u0131 etmeksizin ve somut d\u00fczlemde kendisine kar\u015f\u0131l\u0131k bulabilen s\u00fcre\u00e7leri in\u015fa ederek diren\u00e7lilik halini \u00fcretebilmek \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/li><\/ul><\/li><\/ul><ul><li style=\"list-style-type: none;\"><ul><li><strong><em>Par\u00e7ac\u0131l bir diren\u00e7lilik yakla\u015f\u0131m\u0131 yerine<\/em> <em>birbirine ba\u011flant\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u00f6ng\u00f6rmek: <\/em><\/strong>Hem sistemin par\u00e7alar\u0131 aras\u0131nda hem de farkl\u0131 ba\u011flamlar aras\u0131nda ba\u011flant\u0131l\u0131l\u0131klar\u0131 \u00f6ng\u00f6rerek, her bir alt sistemi ya da ba\u011flam\u0131 ba\u011f\u0131ms\u0131z de\u011fil par\u00e7a ve b\u00fct\u00fcn ili\u015fkisi i\u00e7erisinde ele almak gerekmektedir.<\/li><\/ul><\/li><\/ul><ul><li style=\"list-style-type: none;\"><ul><li><strong><em>Afet odakl\u0131 diren\u00e7lilik yerine sistemi d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcren bir yakla\u015f\u0131m ortaya koymak: <\/em><\/strong>Diren\u00e7lilik yaln\u0131z ekonomik, politik, toplumsal ya da do\u011fal sistemlerde meydana gelen krizlerin afete d\u00f6n\u00fc\u015fmesi kar\u015f\u0131nda g\u00f6sterilen refleksif bir tutum olarak alg\u0131lanmamal\u0131d\u0131r. Aksine diren\u00e7lilik bir s\u00fcre\u00e7 olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde, bu s\u00fcre\u00e7 proaktif bir anlay\u0131\u015f \u00e7er\u00e7evesinde ya\u015fam kalitesi ve esenli\u011fi art\u0131ran, adaletsizli\u011fi ortadan kald\u0131ran, orta ve uzun erimli \u00e7\u00f6z\u00fcmlere odaklanan, iyile\u015ftirici olmak yerine \u00f6nleyerek sistemi d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcren bir diren\u00e7lilik perspektifini temel almal\u0131d\u0131r.<\/li><\/ul><\/li><\/ul><p><strong>K<\/strong><strong>enti ve Toplumu Yeniden D\u00fc\u015f\u00fcnmek <\/strong><\/p><p>Kentlerin toplumu, toplumun da kentleri \u00fcretti\u011fi sav\u0131ndan hareketle kentsel diren\u00e7lilik toplumsal diren\u00e7lili\u011fe de ayn\u0131 oranda i\u015faret etmektedir. Kentle\u015fme s\u00fcre\u00e7lerinin problemlerini a\u015fmak toplumsal diren\u00e7lili\u011fi etkileyen sorunlar\u0131n da a\u015f\u0131lmas\u0131 anlam\u0131na gelmektedir. Bu ba\u011flamda kent ve toplumu yeniden d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrken dikkate al\u0131nmas\u0131 gereken temel alanlar \u015fu \u015fekilde s\u0131ralanabilir:<\/p><ul><li style=\"list-style-type: none;\"><ul><li><strong><em>Kent-k\u0131r diyalekti\u011fi:<\/em><\/strong> Mevcut kentle\u015fme yakla\u015f\u0131m\u0131 kenti ve do\u011fan\u0131n temsili olan k\u0131r\u0131 birbirinin anti-tezi gibi g\u00f6rerek kentsel ve toplumsal diren\u00e7lili\u011fi ortadan kald\u0131rmaktad\u0131r. S\u0131n\u0131rs\u0131z b\u00fcy\u00fcmeye dayal\u0131 kentle\u015fme, k\u0131r\u0131 s\u00fcrekli kentsel alana dahil ederek yay\u0131lmas\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcrken ihtiya\u00e7 duydu\u011fu k\u0131rsal \u00fcretimi de ortadan kald\u0131rmaktad\u0131r. Kent ve k\u0131r\u0131n \u00f6zg\u00fcn dinamiklerini olu\u015fturan temel fakt\u00f6r\u00fcn her birinin kendi \u00fcretim ili\u015fkileri oldu\u011fu ger\u00e7ekli\u011finden hareketle, kent ve k\u0131r aras\u0131ndaki birbirini besleyen ili\u015fkinin g\u00f6zetilmesi gerekmektedir.<\/li><\/ul><\/li><\/ul><ul><li style=\"list-style-type: none;\"><ul><li><strong><em>Yap\u0131l\u0131 \u00e7evrenin par\u00e7a-b\u00fct\u00fcn ili\u015fkisi ekseninde \u00fcretimi: <\/em><\/strong>Mevcut yakla\u015f\u0131m yap\u0131l\u0131 \u00e7evre \u00fcretimini sermaye birikim s\u00fcre\u00e7lerinin \u00f6nc\u00fcl ara\u00e7lar\u0131ndan biri haline getirerek kentle\u015fmeyi b\u00fct\u00fcnc\u00fcl bir ele al\u0131\u015f yerine mikro iktisadi par\u00e7alar bi\u00e7iminde ele almaktad\u0131r. \u00dcretilen rant\u0131n b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcnde ortaya \u00e7\u0131kan toplumsal adaletsizlikler bir yana fiziksel mek\u00e2n\u0131n organizasyonu, iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi ve beklenmedik do\u011fa olaylar\u0131n\u0131n afete d\u00f6n\u00fc\u015fmesine zemin olu\u015fturmaktad\u0131r. Tek tek yap\u0131lar\u0131n sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00fcvence alt\u0131na alarak diren\u00e7li bir kenti in\u015fa etmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Kentler farkl\u0131 arazi kullan\u0131m bi\u00e7imlerinin mek\u00e2nsal \u00f6rg\u00fctlenmesi ile b\u00fct\u00fcnc\u00fcl bir sistemi i\u00e7ermektedir. Bu sistemin ve par\u00e7alar\u0131n\u0131n kademeli birlikteli\u011fi ile ekonomik, toplumsal, fiziksel eri\u015filebilirli\u011fi ve faydalan\u0131labilirli\u011fi g\u00f6zetilmelidir.<\/li><\/ul><\/li><\/ul><p>B\u00f6ylesi bir yakla\u015f\u0131m kentle\u015fme s\u00fcre\u00e7lerine dair h\u0131zl\u0131-de\u011fi\u015fken ve \u00e7eli\u015fkili m\u00fcdahaleler yerine uzun vadeli-kontroll\u00fc-tutarl\u0131 bir s\u00fcre\u00e7 tasar\u0131m\u0131n\u0131 gerekli k\u0131lmaktad\u0131r. Bununla birlikte kentle\u015fme yaln\u0131z ekonomik saikler ile fiziksel \u00e7evrenin \u00fcretimi olarak alg\u0131lanmamal\u0131, toplumsal ve ekolojik yap\u0131lar\u0131n da bu s\u00fcrecin do\u011frudan bir par\u00e7as\u0131 oldu\u011fu \u00f6ng\u00f6r\u00fclmelidir.<\/p><ul><li style=\"list-style-type: none;\"><ul><li><strong><em>Kullan\u0131m de\u011feri \u00f6ncelikli kentsel hizmet sunumu<\/em>:<\/strong> Eme\u011fin ve toplumun yeniden \u00fcretimi i\u00e7in bar\u0131nma, e\u011fitim, sa\u011fl\u0131k, ula\u015f\u0131m, altyap\u0131 gibi kolektif t\u00fcketim hizmetleri \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Ancak halihaz\u0131rda piyasala\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f hizmetlerin bireyselle\u015ftirilen maliyetleri ile ola\u011fan\u00fcst\u00fc haller kar\u015f\u0131s\u0131nda toplumsal diren\u00e7lili\u011fi sa\u011flamak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Kentsel hizmetlerin \u00fcretimi her ne kadar salt teknik bir s\u00fcre\u00e7 gibi g\u00f6r\u00fclse de sonu\u00e7lar\u0131 itibariyle toplumsal sorun alanlar\u0131na \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcretme ve g\u00fcndelik ya\u015fam\u0131n pratiklerini organize etmede \u00f6nemli bir role sahiptir.<\/li><\/ul><\/li><\/ul><p>Bu ba\u011flamda kent hakk\u0131n\u0131n g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131narak kentsel ya\u015fam\u0131n nitelikli hale getirilmesi ve toplumsal adalet ile birlikte diren\u00e7li toplumun in\u015fas\u0131 i\u00e7in kentsel hizmetlerin sunumunda kullan\u0131m de\u011feri \u00f6ncelenmeli ve ihtiya\u00e7 odakl\u0131 bir yakla\u015f\u0131m benimsenmelidir.<\/p><ul><li style=\"list-style-type: none;\"><ul><li><strong><em>Toplumsal adalet ekseninde eme\u011fin ve k\u0131r\u0131lgan gruplar\u0131n \u00f6nceliklendirilmesi<\/em>:<\/strong> Metala\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f do\u011fal kaynaklar\u0131n, eme\u011fin ve hizmetlerin d\u0131\u015fsalla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f kullan\u0131m maliyetleri piyasa odakl\u0131 sistemler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla asl\u0131nda ortadan kalkmay\u0131p, sadece daha g\u00fc\u00e7l\u00fcden daha g\u00fc\u00e7s\u00fcze yeniden da\u011f\u0131t\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne sermektedir. Uzun vadede, bu maliyetler, bireylerin ve toplumun ya\u015fam kalitesine ve diren\u00e7lili\u011fine olumsuz etkiler olarak geri d\u00f6nmektedir. Bu noktada \u00f6ne \u00e7\u0131kan soru, bu maliyetlerin hangi hegemonik \u00f6zne taraf\u0131ndan ihra\u00e7 edildi\u011fi, kimler taraf\u0131ndan \u00fcstlenilmek zorunda kal\u0131nd\u0131\u011f\u0131 ve \u00f6znelerin farkl\u0131 zaman dilimlerinde bu y\u00fck\u00fcn alt\u0131ndan nas\u0131l kalkabilece\u011fidir. Bu ayn\u0131 zamanda ahlaki bir sorunsald\u0131r.<\/li><\/ul><\/li><\/ul><p>Kentsel hizmetlere eri\u015filebilirlik ba\u015fta olmak \u00fczere t\u00fcm ekolojik ve emek s\u00fcre\u00e7leri ile ili\u015fkili maliyetlerin bireyselle\u015fti\u011fi ve bunun t\u00fcm kentsel s\u00fcre\u00e7ler ile i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7ti\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir. Ya\u015f grubu, cinsiyet ve engellili\u011fe ba\u011fl\u0131 demografik farkl\u0131la\u015fmalar, sosyo-ekonomik bak\u0131mdan de\u011fi\u015fen toplumsal s\u0131n\u0131flar ve etnisite, inan\u00e7, toplumsal cinsiyet gibi kimlikler hali haz\u0131rda dezavantajl\u0131 haldeki toplumsal gruplar\u0131 ifade etmektedir. T\u00fcm bu dezavantajl\u0131l\u0131klar kesi\u015fimsel hale geldi\u011finde kentten ve sundu\u011fu imk\u00e2nlardan faydalanabilirlik d\u00fczeyinin giderek azalmas\u0131na, artan maliyetleri ta\u015f\u0131yamayan bireyin psiko-sosyal iyi olu\u015funun ortadan kalkmas\u0131na ve toplumsal diren\u00e7lili\u011fin zay\u0131flamas\u0131na yol a\u00e7maktad\u0131r. \u00d6zellikle ola\u011fan\u00fcst\u00fc durumlar kar\u015f\u0131s\u0131nda e\u015fitsiz ko\u015fullar belirginle\u015ferek bu gruplar\u0131 \u00e7ok daha k\u0131r\u0131lgan hale getirmektedir.<\/p><p>Bu \u00e7er\u00e7evede toplumsal adalet ekseninde diren\u00e7lilik i\u00e7in \u00fcretilen politikalarda sa\u011flanacak toplumsal fayda, emek ve k\u0131r\u0131lgan gruplardan yana yap\u0131lan tercihler y\u00f6n\u00fcnde olmal\u0131d\u0131r. Piyasa \u00e7\u0131karlar\u0131 yerine eme\u011fin ve k\u0131r\u0131lgan gruplar\u0131n \u00f6ncelenmesi, a\u011f\u0131rla\u015fan maliyetlerin bireyler \u00fczerinden al\u0131nmas\u0131 ve adil bir payla\u015f\u0131mla yeniden da\u011f\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi gerekmektedir.<\/p><ul><li style=\"list-style-type: none;\"><ul><li><strong><em>Kentin ve y\u00f6netiminin m\u00fc\u015fterekle\u015fmesi<\/em>:<\/strong> Kentsel politikalar\u0131n yap\u0131m s\u00fcrecinde ve sosyo-mek\u00e2nsal m\u00fcdahale bi\u00e7imlerinin tan\u0131mlanmas\u0131nda yaln\u0131z merkezi ve yerel y\u00f6netimlerin de\u011fil sivil toplum, meslek \u00f6rg\u00fctleri ile bu s\u00fcre\u00e7lerden do\u011frudan etkilenen toplumsal taban\u0131n da karar alman\u0131n aktif bir par\u00e7as\u0131 haline getirilmesi \u00f6nemlidir. Mevcut kent y\u00f6netimi anlay\u0131\u015f\u0131 merkezi ve yerel y\u00f6netimler aras\u0131ndaki koordinasyon eksikliklerini i\u00e7ermekle birlikte di\u011fer temsil gruplar\u0131 karar alma s\u00fcrecinde \u00fcretilen alternatiflere r\u0131za g\u00f6sterme ve kentsel m\u00fcdahaleleri me\u015frula\u015ft\u0131rma arac\u0131 olarak kullan\u0131lmaktad\u0131r. Kolektif ak\u0131l ile \u00fcretilemeyen kentle\u015fme pratikleri ola\u011fan\u00fcst\u00fc haller ve par\u00e7ac\u0131l m\u00fcdahaleler ile birle\u015fince hem fiziksel \u00e7evre hem de toplumsal ihtiya\u00e7lar\u0131n kar\u015f\u0131lanabilirli\u011fi bak\u0131m\u0131ndan pek \u00e7ok k\u0131r\u0131lganl\u0131\u011f\u0131 beraberinde getirmektedir.<\/li><\/ul><\/li><\/ul><p>Buna kar\u015f\u0131l\u0131k kentsel ve toplumsal diren\u00e7lili\u011fin sa\u011flanabilmesi i\u00e7in; \u00f6ncelikli olarak birey \u00f6l\u00e7e\u011finde kentlilerin kentin ve karar alma s\u00fcre\u00e7lerinin \u00f6znesi haline gelmesine olanak sa\u011flamak, toplum \u00f6l\u00e7e\u011finde ise g\u00fcndelik ya\u015fam\u0131n i\u00e7inden ba\u015flayan ve kurumsalla\u015fan dayan\u0131\u015fma a\u011flar\u0131n\u0131 \u00f6rg\u00fctleyebilmek \u00f6nem kazanmaktad\u0131r. B\u00f6ylelikle kente dair sorumluluk alabilen ve aidiyet duygusu geli\u015fmi\u015f bireyler ile ger\u00e7ek ihtiya\u00e7lar\u0131 ve \u00f6ncelikleri tespit edebilmek kolayla\u015facakt\u0131r. Bununla birlikte bireysel rekabeti a\u015fan ve toplumsal fayday\u0131 g\u00f6zeten dayan\u0131\u015fmac\u0131 k\u00fclt\u00fcr\u00fcn geli\u015fmesine katk\u0131 sa\u011flanarak \u00f6z denetim mekanizmalar\u0131n\u0131n ve toplumsal y\u00f6neti\u015fim ahlak\u0131n\u0131n g\u00fc\u00e7lenmesine zemin olu\u015fturulmal\u0131d\u0131r. \u00a0<\/p><p><strong>Diren\u00e7li Kentler ve Toplum \u0130\u00e7in Ara\u00e7lar<\/strong><\/p><p>Diren\u00e7li kent ve toplumu bir paradigma de\u011fi\u015fimi ba\u011flam\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde bunu ger\u00e7ekle\u015ftirmede kullan\u0131labilecek ara\u00e7lar \u015fu \u015fekilde s\u0131ralanabilir:<\/p><ul><li style=\"list-style-type: none;\"><ul><li><strong><em>Teknik ve Toplumsal Bilgi: <\/em><\/strong>Bilimsel akl\u0131 temel eksen kabul ederek diren\u00e7li kentler ve toplumu in\u015fa ederken bilgi \u00f6ncelikli ara\u00e7lardan biri olarak kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r. Yaln\u0131z teknik bilgi de\u011fil ayn\u0131 zamanda toplumun g\u00fcndelik ya\u015fam pratiklerini, k\u00fclt\u00fcrel ve sosyal dokular\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmleyen yere ili\u015fkin toplumsal bilginin edinimi ve t\u00fcm bunlar\u0131n sentezlenerek karar alma s\u00fcre\u00e7lerinde kullan\u0131m\u0131 kapsaml\u0131 ve ba\u011flama \u00f6zg\u00fc bir ele al\u0131\u015f\u0131 beraberinde getirecektir.<\/li><\/ul><\/li><\/ul><ul><li style=\"list-style-type: none;\"><ul><li><strong><em>Planlama:<\/em><\/strong> Planlama kentsel s\u00fcre\u00e7leri farkl\u0131 \u00f6l\u00e7eklerde, kademeli ve b\u00fct\u00fcnc\u00fcl bir ele al\u0131\u015f do\u011frultusunda, ge\u00e7mi\u015f ve bug\u00fcn\u00fcn bilgisini kullanarak ve gelece\u011fe y\u00f6n vererek bir sistem b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc haline getirmeyi \u00f6ng\u00f6rmektedir. Bilimsel ve toplumsal bilgiyi kullanarak, do\u011fa-insan-ekonomi aras\u0131ndaki dengeli ili\u015fkiyi kurmay\u0131 ve kentsel geli\u015fmeye y\u00f6n vermeyi hedefleyen planlama diren\u00e7li kentler ve toplumun in\u015fas\u0131nda g\u00f6z ard\u0131 edilmemesi gereken bir ara\u00e7t\u0131r. Var olan sosyo-ekonomik e\u015fitsizlikleri, sosyo-mek\u00e2nsal adaletsizlikleri ve ekolojik tahribat\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olan en az seviyeye indirme ve yenilik\u00e7i yakla\u015f\u0131mlar\u0131 \u00fcretme misyonu kapsam\u0131nda ortaya konacak bir planlama anlay\u0131\u015f\u0131 ile diren\u00e7lilik stratejilerinin, mek\u00e2nsal kararlar\u0131n ve uygulama ara\u00e7lar\u0131n\u0131n tan\u0131mlanmas\u0131 \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/li><\/ul><\/li><\/ul><ul><li style=\"list-style-type: none;\"><ul><li><strong><em>Veri teknolojileri ve veri y\u00f6neti(\u015fi)mi:<\/em><\/strong> Teknik ve toplumsal bilginin \u00fcretimi ve planlama s\u00fcre\u00e7lerinde kullan\u0131labilirli\u011fini sa\u011flamak i\u00e7in do\u011fru ve g\u00fcncel verinin toplanmas\u0131 gerekmektedir. Geli\u015fen teknolojiler ile birlikte hem toplanan verinin y\u00f6netimini hem de bilgi \u00fcretim s\u00fcrecinde bu verinin y\u00f6neti\u015fimini sa\u011flayacak kent bilgi sistemleri \u00f6nemli bir ara\u00e7 olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. B\u00f6ylelikle karma\u015f\u0131k kentsel ve toplumsal sistemlere farkl\u0131 t\u00fcrdeki verileri kullanarak kapsaml\u0131 bilgiyi \u00fcretebilmek m\u00fcmk\u00fcn olabilecektir.<\/li><\/ul><\/li><\/ul><ul><li style=\"list-style-type: none;\"><ul><li><em><strong>Kat\u0131l\u0131m:<\/strong> <\/em>Diren\u00e7li kentler ve toplum i\u00e7in gereken kolektif akl\u0131 \u00fcretmek, ger\u00e7ek ihtiya\u00e7lara do\u011fru \u00e7\u00f6z\u00fcmler \u00fcretebilmek i\u00e7in kat\u0131l\u0131m\u0131 bir ara\u00e7 olarak kullanmak \u00f6nem kazanmaktad\u0131r. Bu \u00e7er\u00e7evede kat\u0131l\u0131m\u0131 kolayla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 mekanizmalar\u0131n geli\u015ftirilmesi ile farkl\u0131l\u0131klar\u0131n bir arada ele al\u0131narak uzla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 ve geni\u015f tabanda kabul g\u00f6r\u00fcrl\u00fck do\u011frultusunda al\u0131nan kararlar\u0131n uygulanabilirli\u011fi sa\u011flanacakt\u0131r.<\/li><\/ul><\/li><\/ul><p>Sonu\u00e7 olarak bu bildirge, toplumsal ve kentsel diren\u00e7lili\u011fi, yaln\u0131zca bir hedef de\u011fil, s\u00fcreklilik arz eden ve d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc te\u015fvik eden bir s\u00fcre\u00e7 olarak ele alan yakla\u015f\u0131mlar\u0131 te\u015fvik etmektedir. Kentsel ve toplumsal s\u00fcre\u00e7lere ili\u015fkin ele\u015ftirel bir de\u011ferlendirme ile d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn tohumlar\u0131n\u0131 atmay\u0131 hedeflemektedir. Diren\u00e7li kentler ve toplumun yeniden in\u015fas\u0131nda t\u00fcm \u00fcretim ili\u015fkileri ile birlikte do\u011fa-insan, insan-mek\u00e2n ve insan-insan aras\u0131ndaki etkile\u015fim s\u00fcre\u00e7lerinin d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcc\u00fc bir bi\u00e7imde ele al\u0131nmas\u0131 gereklili\u011fi ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. \u00c7oklu krizlerin i\u00e7inde d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcc\u00fc etkiyi ba\u015flatmak ve \u00fcmitvar olmak ise hem bireysel hem de toplumsal \u00f6l\u00e7ekte diren\u00e7lili\u011fin \u00f6n ko\u015fulu olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/p><p><em>Bu sonu\u00e7 bildirgesi GIZ\u2019in maddi deste\u011fi ile haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130\u00e7erik tamamen yazarlar\u0131n ve ADAMOR\u2019un sorumlulu\u011fu alt\u0131ndad\u0131r. \u0130\u00e7erikte belirtilen g\u00f6r\u00fc\u015fler GIZ&#8217;in ve di\u011fer payda\u015flar\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015flerini yans\u0131tmak zorunda de\u011fildir.<\/em><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-b4b703c e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"b4b703c\" data-element_type=\"container\" data-settings=\"{&quot;ekit_has_onepagescroll_dot&quot;:&quot;yes&quot;}\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-f4f5499 elementor-view-default elementor-widget elementor-widget-icon\" data-id=\"f4f5499\" data-element_type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;ekit_we_effect_on&quot;:&quot;none&quot;}\" data-widget_type=\"icon.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-icon-wrapper\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-icon\">\n\t\t\t<svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-far-file-pdf\" viewBox=\"0 0 384 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M369.9 97.9L286 14C277 5 264.8-.1 252.1-.1H48C21.5 0 0 21.5 0 48v416c0 26.5 21.5 48 48 48h288c26.5 0 48-21.5 48-48V131.9c0-12.7-5.1-25-14.1-34zM332.1 128H256V51.9l76.1 76.1zM48 464V48h160v104c0 13.3 10.7 24 24 24h104v288H48zm250.2-143.7c-12.2-12-47-8.7-64.4-6.5-17.2-10.5-28.7-25-36.8-46.3 3.9-16.1 10.1-40.6 5.4-56-4.2-26.2-37.8-23.6-42.6-5.9-4.4 16.1-.4 38.5 7 67.1-10 23.9-24.9 56-35.4 74.4-20 10.3-47 26.2-51 46.2-3.3 15.8 26 55.2 76.1-31.2 22.4-7.4 46.8-16.5 68.4-20.1 18.9 10.2 41 17 55.8 17 25.5 0 28-28.2 17.5-38.7zm-198.1 77.8c5.1-13.7 24.5-29.5 30.4-35-19 30.3-30.4 35.7-30.4 35zm81.6-190.6c7.4 0 6.7 32.1 1.8 40.8-4.4-13.9-4.3-40.8-1.8-40.8zm-24.4 136.6c9.7-16.9 18-37 24.7-54.7 8.3 15.1 18.9 27.2 30.1 35.5-20.8 4.3-38.9 13.1-54.8 19.2zm131.6-5s-5 6-37.3-7.8c35.1-2.6 40.9 5.4 37.3 7.8z\"><\/path><\/svg>\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-d88c1dd e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"d88c1dd\" data-element_type=\"container\" data-settings=\"{&quot;ekit_has_onepagescroll_dot&quot;:&quot;yes&quot;}\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-64d26fe elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"64d26fe\" data-element_type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;ekit_we_effect_on&quot;:&quot;none&quot;}\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\"><a href=\"http:\/\/www.kentarastirmalari.org\/icus2024\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Sonuc-Bildirgesi.pdf\"><strong>9.Kent Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Kongresi Sonu\u00e7 Bildirgesi<\/strong><\/a><\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\n    <div class=\"xs_social_share_widget xs_share_url after_content \t\tmain_content  wslu-style-1 wslu-share-box-shaped wslu-fill-colored wslu-none wslu-share-horizontal wslu-theme-font-no wslu-main_content\">\n\n\t\t\n        <ul>\n\t\t\t        <\/ul>\n    <\/div> \n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>9. Kent Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Kongresi Sonu\u00e7 Bildirgesi Arka Plan 9.Kent Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Kongresi, Alman \u0130\u015fbirli\u011fi Kurumu\u2019nun (GIZ) \u2018Diren\u00e7li Kentler ve Toplum Projesi\u2019 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"site-sidebar-layout":"no-sidebar","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"full-width-container","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"disabled","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"disabled","footer-sml-layout":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"class_list":["post-2786","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.kentarastirmalari.org\/icus2024\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2786","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.kentarastirmalari.org\/icus2024\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.kentarastirmalari.org\/icus2024\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kentarastirmalari.org\/icus2024\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kentarastirmalari.org\/icus2024\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2786"}],"version-history":[{"count":65,"href":"https:\/\/www.kentarastirmalari.org\/icus2024\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2786\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2862,"href":"https:\/\/www.kentarastirmalari.org\/icus2024\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2786\/revisions\/2862"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.kentarastirmalari.org\/icus2024\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2786"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}